Yakkasaroydagi 2 xonali uydan ko‘chayotgan ijarachi o‘tgan yili bergan 8 million so‘m kafolat pulini so‘raydi. Egasi devordagi chiziq va eskirgan gilamni ko‘rsatib, bermaydi. Toshkentda bu manzara ko‘chish mavsumida har kuni takrorlanadi. Depozit qaytarilmasa nima qilish kerak? 2026 kuziga kelib ijarachining qo‘lida avvalgidan kuchliroq dalillar bor.
Kafolat puli nega xavf ostida
Egasi odatda bir oylik to‘lov miqdorida depozit so‘raydi. Uytopber ko‘rgan e’lonlar bo‘yicha bu hafta Yakkasaroyda 2 xonali uy o‘rtacha 8 833 800 so‘m, o‘tgan haftadagi 8 277 780 dan qariyb 550 ming qimmat. Mirobodda 8 884 388 so‘m. Shuncha pulni qo‘lga olgan egasi uni qaytarishni ko‘pincha istamaydi.
Asosiy sabab rasmiy shartnomaning yo‘qligi. Gazeta.uz yozishicha, 2026-yilda Toshkentda uy-joy ijarasi uchun soliqqa tortiladigan eng kam baza kvadrat metriga 30 000 so‘m; Buxgalter.uz ma’lumotiga ko‘ra, shahar zonasiga qarab bunga 2,0 gacha koeffitsiyent qo‘shiladi. Markazda soliq og‘ir, ko‘p egalar shartnomadan qochadi. Hujjatsiz kelishuvda depozit faqat insofga qoladi, egasi esa oboyning rangi o‘chgani yoki plintus ko‘chganini bahona qiladi. Bu tabiiy eskirish, buning uchun pul ushlab qolish qonunda taqiqlangan, lekin qog‘oz bo‘lmasa buni kimga aytasiz.
Shartnoma bo‘lsa va bo‘lmasa
E-ijara tizimidan o‘tgan shartnoma qo‘lingizda bo‘lsa, javob oddiy: sudga murojaat qilishni aytish kifoya. Rasmiy hujjat bor joyda egalar odatda sudgacha bormay qaytaradi.
Shartnoma bo‘lmasa-chi? 2026-yilning katta o‘zgarishi shu yerda qo‘l keladi. Domtut xabariga ko‘ra, Soliq qo‘mitasi va E-ijara bazasi mahalla yettiligi bilan ulanmoqda, maqsad 2026-yil mayigacha yashirin ijarani to‘liq aniqlash. Egasi pulni bermasa, uning uyi mahalla tekshiruviga tushishi va hujjatsiz ijarachi saqlagani uchun jarimaga tortilishi mumkinligini eslatish kuchli dalil. Mahalla raisi va profilaktika inspektori kelishi ehtimoli har qanday egasini o‘ylantiradi. Bu tahdid emas, qonun; shunchaki uni ovoz chiqarib aytasiz.
Egasi bilan shartnoma ustida savdolashish
Ijarachi shartnoma so‘rasa, egasi soliq idorasiga borish va qog‘ozbozlikdan noliydi. Bu bahona endi ishlamaydi. Gov.uz ma’lumotiga ko‘ra, jismoniy shaxslarning ijara daromadi bo‘yicha soliq hisoboti E-ijara orqali soddalashtirilgan: turli tumanda uyi bor egasi har biri uchun alohida hisobot topshirmaydi, hammasi onlayn, bitta darchada.
Egasiga shuni tushuntiring: soliq to‘lash osonlashdi, E-ijara ro‘yxati uni ham keyingi muammodan asraydi. Shartnomada kafolat puli summasi va qaytarish shartlari aniq yoziladi.
Ko‘chib kirgan kuni
Depozitni to‘liq qaytarib olishning asosiy siri birinchi kunda. Toshkentdagi aksariyat egalar uyni topshirayotganda hamma narsa ideal, deydi. Keyin allaqachon singan karavot oyog‘i yoki teshik linoleum sizning bo‘yningizga tushadi.
Qabul qilish dalolatnomasini tuzing. Har xonani, ayniqsa maishiy texnika va santexnikani telefonga videoga oling, videoda sana ko‘rinsin yoki aytilsin. Kir yuvish mashinasi yomon ishlasa yoki devorda dog‘ bo‘lsa, shu zahoti egasiga Telegramda yozing. Egasi odatda «ha, oldindan shunday edi, xavotir olmang» deb javob beradi. Ertaga pulni so‘raganingizda eng kuchli dalil aynan shu yozishma.
Yangi uy qidirsangiz
Depozit qaytmasa, tezda arzonroq uy topishga to‘g‘ri keladi, bozor esa qizigan. Chilonzorda 1 xonali uy bu hafta o‘rtacha 4 723 676 so‘m, o‘tgan hafta 4 257 820 edi, yetti kunda qariyb yarim million.
Byudjet cheklangan bo‘lsa, chekka: Sergelida 2 xonali uy 4 748 894 so‘m atrofida barqaror, Olmazorda 5 893 062. Yangi joyga ko‘chganda yana depozit va makler haqi bor, jami xarajat shunga qarab oshadi.
Xarajatni qisqartirishning eng ishonchli yo‘li egasining e’lonini topish. Bektemirda e’lonlarning 26 foizi, Sergelida 22 foizi egasidan; markazda, jumladan Mirobodda, atigi 7 foiz. @uytopber_bot faqat egalar joylagan e’lonlarni tuman va narx bo‘yicha saralaydi, makler uchun ketadigan 50–100 foiz o‘zingizda qoladi.
Pulni qo‘ldan berayotganda uni qanday holatda va qachon qaytarib olishingizni yozma kelishib oling. Hujjatsiz berilgan depozit ko‘pincha egasiga qilingan xayriya bo‘lib qoladi. Keyingi safar kalitni olishdan oldin bitta savol: «E-ijarani qachon qilamiz?»
Toshkentda maklersiz uy izlayapsizmi?
Egasidan chiqqan e’lonlar bepul kanalda: @uytopber. Tuman va narx bo‘yicha filtr — botda. Bugungi narxlar: tumanlar bo‘yicha jadval.
Botni ochish — @uytopber_bot
