Toshkentda sheriklikka kvartira ijaraga olish 2026 va soliq siri

Shu haftada Yunusobod tumanida 1 xonali kvartiraning o‘rtacha ijara narxi 5 650 490 so‘mni tashkil qildi. Mirzo Ulug‘bek tumanida esa bu ko‘rsatkich 5 356 395 so‘mga teng. O‘rtacha oylik maoshga yashaydigan yosh mutaxassislar yoki endigina ish boshlagan xodimlar uchun daromadning deyarli yarmini, ba’zan esa undan ham ko‘prog‘ini faqatgina yashash joyi uchun berish mantiqsizlikdir. Shu sababli, bugungi kunda Toshkentda sheriklikka kvartira ijaraga olish 2026-yilgi qimmat ijara bozorida omon qolishning eng asosiy usuliga aylangan.

Ijara haqini uch kishiga bo‘lish — oddiy matematika. Bu usulni deyarli hamma biladi. Toshkentga ishlashga kelgan yoshlar Chilonzor yoki Yunusoboddagi uylarni qanday qilib yotoqxonaga aylantirib yuborishganini ko‘p eshitganmiz. Lekin narxni tushirishning qonuniy va uy egasiga ham ma’qul keladigan jihati bor. Gap ijarachi va uy egasi o‘rtasidagi an’anaviy asabiy tortishuvlar, narxni tushirib berishni yalinib so‘rash haqida ketmayapti. Agar sheriklaringizdan biri talaba bo‘lsa, davlat hisobiga oylik to‘lovdan sezilarli chegirma olish imkoni paydo bo‘ladi. Buning uchun ijara shartnomasini to‘g‘ri to‘ldirish kifoya.

Nega 1 xonali uy o‘rniga sheriklikka 3 xonali kvartira tanlash kerak?

Chilonzor tumanidagi joriy haftalik narxlarga qaraymiz. Bu yerda 1 xonali kvartiraning o‘rtacha narxi 4 720 000 so‘m atrofida aylanmoqda. Eski g‘ishtli domlardagi kichkina yo‘lak, tor oshxona va ta’mirtalab birgina xona uchun har oy qariyb besh million so‘m to‘lashga to‘g‘ri keladi. Xuddi shu tumanda 3 xonali kvartiraning o‘rtacha narxi 7 158 660 so‘mni tashkil qilyapti. Yolg‘iz o‘zingiz bir xonada yashasangiz cho‘ntagingizdan qancha ketishini hisoblab ko‘ring. Endi uch kishi birlashib, 3 xonali uyga ko‘chib o‘tish variantini qaraymiz. Bu holatda kishi boshiga tushadigan xarajat birdaniga 2 386 220 so‘mga aylanadi.

Sergeli tumanidagi holat undan ham qiziqroq. Metrodan uncha uzoq bo‘lmagan joylarda 3 xonali kvartira ijarasi o‘rtacha 5 900 000 so‘m turadi. Uch kishi yashaganda oylik to‘lov 2 million so‘mga ham yetmaydi. Kvadrat metr keng, har kimning o‘z xonasi bor. Eng muhimi — qishki isitish va gaz kabi og‘ir kommunal to‘lovlar ham uchga bo‘linadi. Toshkent sharoitida sheriklikka uy izlash shunchaki yotib yurish uchun joy topish emas. U qishki narx-navo oshishidan himoyalanishning yagona yo‘li.

Kun.uz nashri ma’lumotiga ko‘ra, 1-noyabrdan boshlab Toshkent shahrida isitish tizimi va issiq suv tariflari 30 foizga oshirildi. Endilikda bir Gkal issiqlik energiyasi uchun to‘lov 203 636 so‘mga yetadi. Xuddi shu sanadan gaz uchun qishki mavsum tariflari kuchga kirdi, oylik ijtimoiy norma esa 500 kub metr qilib belgilandi. Qish chillasi kelganda sovuq uyni isitish oson bo‘lmaydi. Yolg‘iz o‘zingiz 1 xonali uyning butun boshli kommunal xarajatini tortgandan ko‘ra, 3 xonali uyning isitish xarajatlarini uch kishiga taqsimlash ancha yengil kechadi.

Ijara solig‘ini nolga tushirish mexanizmi

Uy egasi bilan ijara narxi ustida savdolashganda eng og‘ir argument — bu uning soliq xarajatlari. O‘zbekistonda 2026-yilda jismoniy shaxslar uchun turar joyni ijaraga berishdan olinadigan daromad solig‘i stavkasi 12 foiz. Traffic Law huquqiy portali ma’lumotiga ko‘ra, o‘z uyini ijaraga topshirgan mulkdorlar tushgan daromadidan davlatga aynan shu miqdorda soliq to‘lashi shart.

Buning o‘ziga yarasha nozik tomonlari mavjud. Soliq summasi uy egasining qog‘ozga yozib bergan xohishiga qarab emas, davlat qat’iy belgilagan minimal stavkalar asosida hisoblanadi. SalomUy portali xabariga ko‘ra, 2026-yilda Toshkent shahri uchun uy-joy ijarasining eng kam soliq bazasi 1 kvadrat metr uchun 30 000 so‘m etib belgilangan. Tasavvur qiling, siz Chilonzordan 70 kvadrat metrlik 3 xonali uyni ijaraga oldingiz. Uy egasi shartnomada ijara narxini ramziy yuz ming so‘m deb ko‘rsatsa ham, davlat undan kamida 2,1 million so‘mlik daromad bazasidan 12 foiz soliq talab qiladi. Poytaxtning markaziy tumanlarida bu bazaga yana 2 barobargacha oshiruvchi koeffitsiyent qo‘llanilishi ham mumkin. Uy egalari bu xarajatni o‘z cho‘ntagidan to‘lamaydi. Ular ijara narxini e’lon qilishdan oldinoq soliq yukini ham siz to‘laydigan summaning ichiga qo‘shib qo‘yishadi.

Aynan shu joyda qonunchilikdagi kichik bir yengillik ish beradi. Kun.uz yozishicha, o‘z uyini talabalarga ijaraga bergan uy egalari daromad solig‘idan to‘liq ozod qilinadi.

Siz sheriklikka kvartira 2026-yilgi narxlarda qidiryapsizmi? Jamoangizga bitta talaba qo‘shib oling. Shartnomani e-ijara tizimidan ro‘yxatdan o‘tkazish vaqti kelganda, hujjatni aynan o‘sha talaba sherigingiz nomiga rasmiylashtiring. Qolganlarni esa shartnomaga shunchaki birga yashovchi shaxslar sifatida kiritish kifoya. Soliq inspeksiyasi bazasida bu uy talabaga ijaraga berilgan deb qayd etiladi. Natijada uy egasi soliq to‘lashdan qonuniy ravishda butunlay qutuladi. Siz esa mulkdorga uni har oylik yuz minglab so‘m soliqdan qutqarganingizni eslatib, ijara narxidan bemalol 400-500 ming so‘m tushirib berishni talab qilasiz.

4,4 million so‘mlik jarima

Soliq idoralari bilan ishlashni xohlamaydigan uy egalari odatda shartnoma tuzishdan ochiqchasiga qochishadi. "Shartnoma shart emas, tinchgina yashayverasizlar, uchastkavoy so‘rasa qarindoshimiz deysizlar" qabilidagi gaplar Toshkentda tiqilib yotibdi. Mahallalarda profilaktika inspektorlari ijara uylarini uyma-uy yurib tekshirayotgan bir paytda bu qimmatga tushadigan tavakkalchilik.

Shartnomasiz yashash ijarachi uchun propiska yo‘qligi sababli tibbiyot poliklinikasiga qatnashda muammo tug‘diradi. Uy egasi uchun esa to‘g‘ridan-to‘g‘ri moliyaviy zarbadir. Ijara shartnomasini soliq organlarida hisobga qo‘ymaslik bazaviy hisoblash miqdorining 5 barobaridan 10 barobarigacha jarima solishga sabab bo‘ladi. Traffic Law ma’lumotiga ko‘ra, jarima summasi 4,4 million so‘mgacha yetadi. Bitta qog‘ozni to‘ldirishdan qochib shuncha pul yo‘qotish hech bir uy egasiga yoqmaydi.

Kvartira ko‘rishga borganingizda uy egasi bilan muzokara chog‘ida quruq hissiyotlarga emas, aynan shu raqamlarga tayaning. Unga vaziyatni tushuntiring. Shartnoma qilmasa, ertaga mahalla tekshiruvida 4,4 million so‘m jarima to‘laydi. Agar odatiy shartnoma qilsa, har oy qariyb 300 ming so‘m atrofida soliqqa ketadi. Sizning taklifingiz esa ikkala xavfni ham chetlab o‘tadi. E-ijara tizimida shartnomani talaba nomiga qilib, qolganlarni birga yashovchi sifatida kiritish orqali uy egasi jarimadan qutuladi, davlatga soliq ham to‘lamaydi. Evaziga faqatgina ijara narxini kelishilgan miqdorda tushirib beradi. O‘z moliyaviy xavfsizligini tushungan har qanday mulkdor bu taklifga rozi bo‘lishga majbur.

Maklersiz uylarni izlash

Yana bir masala — 3 yoki 4 xonali uylarni qayerdan topish osonroq. Aynan katta xonali uylarni maklersiz, to‘g‘ridan-to‘g‘ri uy egasining o‘zidan topish ehtimoli ancha baland. Rieltorlar bozorida asosan tez sotiladigan, xaridorgir 1 va 2 xonali uylar aylanadi. Katta uylar ularning e’tiboridan chetda qolishi ko‘p kuzatiladi.

Platformamizning shu haftadagi real e’lonlariga qarasak, uzoqroq tumanlarda katta uylarni uy egasining o‘zi ijaraga berish holatlari ko‘pligini ko‘ramiz. Bektemir tumanida 3 xonali uylar bo‘yicha berilgan e’lonlarning 47 foizida makler ishtiroki umuman yo‘q. Olmazor tumanida 4 va undan ko‘p xonali uylarning 29 foizi vositachilarsiz, to‘g‘ridan-to‘g‘ri egalari tomonidan ijaraga taklif qilinmoqda. Sergelida esa 4 xonali uylar bo‘yicha bu ko‘rsatkich 24 foizni tashkil etadi. Bu degani, 3-4 kishi bo‘lib yashash uchun qidirilayotgan uyni topganda maklerga qo‘shimcha 50-100 foiz xizmat haqi to‘lamasdan, uy egasining o‘zi bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri gaplashish imkoniyati bor.

Vositachilarsiz uylarni saralashda Uytopber xizmati asqotadi. Telegramdagi bepul @uytopber kanali faqat uy egalari tomonidan berilgan e’lonlarni e’lon qilib boradi. Agar izlanishni qat’iy bir tuman yoki aniq byudjet doirasida olib bormoqchi bo‘lsangiz, @uytopber_bot orqali mos filtrlarni o‘rnatib qo‘yish kifoya. Katta xonali uylarga talab 1 xonali uylarga qaraganda pastroq bo‘lgani uchun bozor sekinroq aylanadi. Xotirjam borib uyni ko‘rish, sharoitlarni baholash va shoshilmasdan savdolashish uchun vaqt bo‘ladi. Talabalik guvohnomasi esa ijara shartnomasida kerakli chegirma kartasi vazifasini o‘tab beradi.