Toshkentda kvartira ijaraga olishda firibgarlik 2026 qanday ishlaydi

Toshkentda ko‘chmas mulk firibgarlariga ilingan 3 mingdan ortiq odam jami 1,3 trillion so‘m yo‘qotgan. Spot.uz yil boshida yozganidek, bunday jinoyatlar shunchalik ko‘payganki, poytaxtda kiberjinoyatlarga qarshi alohida bo‘lim ochildi. Eng qizg‘in pallasi sentyabr: talaba, yosh oila, ishlagani kelgan mutaxassis, hammasi bir vaqtda uy izlaydi va hammasi arzonrog‘ini istaydi. Firibgar aynan shuni kutadi.

Telegramdagi sxema

So‘nggi oylarda Telegram kanallarida bitta sxema juda ishonarli ishlayapti. Realting.uz tahliliga ko‘ra, firibgarlar Mirobod kabi qimmat tumanlardagi yangi, «minimalist» ta’mirli uylarning rasmini o‘g‘irlab, narxini bozordan kamida 30 foiz past qo‘yadi. Matn ham tanish: «o‘zimning uyim», «faqat tartibli oilaga, uzoq muddatga».

Qo‘ng‘iroq qilsangiz, «egasi» talabgor ko‘pligini, hozir uch kishi ko‘rgani kelayotganini aytadi. Uy sizda qolishi uchun kartaga «ramziy depozit» so‘raydi, odatda 300 mingdan 1 million so‘mgacha. Pul tushdi, raqam o‘chdi. Uy hech qachon uniki bo‘lmagan.

Haqiqiy narx qancha

Tuzoqni ajratishning eng oddiy yo‘li bozorni bilish. Bu hafta Mirobodda 2 xonali kvartira o‘rtacha 8 291 000 so‘m, o‘tgan hafta 8,2 mln atrofida edi. Xuddi shu tumandan yangi mebel va texnikali 2 xonali uyni 4–5 millionga taklif qilishsa, bu chegirma emas, signal.

Boshqa tumanlarda ham narx o‘z o‘rnida turibdi. Yunusobodda 1 xonali uy bu hafta o‘rtacha 4 732 000 so‘m, Chilonzorda 2 xonali 5 327 000, Sergelida 2 xonali 4 735 000 so‘m. Chilonzordagi oddiy ta’mirli uy puliga Miroboddan «yevrota’mir» taklif qilinsa, mo‘jiza bo‘lmaydi.

Yana bir raqam. Mirobodda ijara e’lonlarining atigi 8 foizi uy egasidan, Chilonzorda 13, Yunusobodda 11 foiz. Qolgani makler va agentlik. Egasidan e’lon shunchalik kam bo‘lgani uchun kimdir «o‘zim egasiman» desa, ijarachi makler haqini tejash ilinjida shoshib qoladi. Firibgar shu shoshqaloqlikdan pul qiladi.

Hujjatdagi xavflar

Uy topildi, egasi bilan yuzma-yuz o‘tirdingiz. Endi narxga emas, qog‘ozga qarang. Kadastr pasportidagi egasi bilan ro‘parangizdagi odamning pasporti bir xil bo‘lishi kerak. Toshkentda birovning uyini kunlik ijaraga olib, keyin uni oylik qilib boshqalarga «sotish» sxemasi ham bor, shuning uchun bu solishtirish rasmiyatchilik emas.

Birga egalar va merosxo‘rlar alohida mavzu. Gazeta.uz yozishicha, poytaxtlik Anton Goryayev oilasi notarius orqali qonuniy sotib olgan kvartirasidan ayrilish xavfi ostida qolgan: hujjatlar toza deb topilganiga qaramay, xorijdan paydo bo‘lgan «merosxo‘r» ulushini talab qilib sudga bergan. Bu sotib olish haqida, lekin ijarada ham shunday: egasining sobiq turmush o‘rtog‘i yoki chet eldagi qarindoshi bir kun kelib shartnomani bekor qilishni va uyni bo‘shatishni talab qilishi mumkin.

Shartnomani E-ijara tizimidan o‘tkazishni so‘rang. Gazeta.uz xabariga ko‘ra, 2026-yilgi byudjet qonunida jismoniy shaxslar uchun ijara to‘lovining eng kam stavkasi 7 foizga oshirilib, Toshkentda kvadrat metriga 30 000 so‘m qilib belgilangan. Egasi soliqdan qochib ro‘yxatdan o‘tkazmasa, ertaga depozitni qaytarib ololmaganingizda qonun sizni ko‘rmaydi, chunki qog‘ozda siz yo‘qsiz.

Shartnomagacha nima qilish kerak

Qo‘shnilardan so‘rang. Toshkentda yo‘lakdagi qo‘shni yoki hovlidagi mahalla faoli bu uyda kim yashaganini va egasi kimligini biladi. Ikki daqiqalik gap ko‘p ko‘ngilsizlikni oldini oladi.

Imzolashda uyning kadastr pasporti asli va undagi mulkdorlar ro‘yxati, egasining pasporti yoki ID kartasi, uyda bir nechta kishi ro‘yxatda tursa ularning yozma roziligi kerak. Pulni esa faqat uyni ko‘rib, hujjatni tekshirib, kalitni olgandan keyin bering. «Chet eldaman, kalitni pochta orqali yuboraman, depozitni hozir tashlang» degan gap allaqachon klassikaga aylangan.

Faqat uy egalarining e’lonlari kerak bo‘lsa, @uytopber bepul kanalida asosan shular chiqadi, @uytopber_bot esa tuman va byudjet bo‘yicha ajratib beradi. Qaysi yo‘l bilan topsangiz ham, bozordan ancha arzon narx avval shubha uyg‘otsin, keyin quvonch.